Πλακωτό: οι κανόνες του ταβλιού
- Mahbusa
- Плакото
- Тапа
- Plakoto
- المحبوسة
Το πλακωτό είναι το δεύτερο παιχνίδι της ελληνικής τριάδας του τάβλι, γνωστό στη Βουλγαρία ως τάπα και στην Ανατολική Μεσόγειο ως μαχμπούσα. Ταβλιέρα και κούρσα είναι των πορτών — οι δύο πλευρές τρέχουν αντίθετα — αλλά δεν χτυπιέται ποτέ τίποτα: το μονό πούλι πλακώνεται κάτω από το δικό σου, και αυτή η μία αλλαγή φτιάχνει ένα άλλο παιχνίδι.
- Θέση 1: 15 × Μαύρα
- Θέση 24: 15 × Λευκά
- Πιπ Λευκά: 360
- Πιπ Μαύρα: 360
Η αρχική τοποθέτηση
Κάθε παίκτης ξεκινά με και τα δεκαπέντε πούλια του στη θέση την πιο μακρινή από το σπίτι του: στο ένα του αντιπάλου, τη μάνα. Από εκεί κάνουν ολόκληρη τη διαδρομή, σε αντίθετες κατευθύνσεις, ως το δικό τους σπίτι.
Η πρώτη ζαριά
Κάθε παίκτης ρίχνει από ένα ζάρι· όποιος φέρει τον μεγαλύτερο αριθμό αρχίζει και παίζει ακριβώς αυτούς τους δύο αριθμούς. Στην ισοπαλία ξαναρίχνουν — γι' αυτό η πρώτη ζαριά μιας παρτίδας δεν είναι ποτέ διπλή.
Ζάρια και κινήσεις
Δύο ζάρια, ακριβείς αριθμοί, αντίθετες κατευθύνσεις, οι διπλές τέσσερις φορές — και η υποχρέωση να παίξεις κάθε αριθμό που παίζεται νόμιμα, τον μεγαλύτερο αν χωράει μόνο ο ένας. Θέση με δύο ή περισσότερα πούλια του αντιπάλου είναι κλειστή· το ίδιο και θέση όπου ένα μονό πούλι του αντιπάλου κάθεται πάνω σε δικό σου.
-
- Θέση 1: 15 × Μαύρα
- Θέση 24: 15 × Λευκά
- Πιπ Λευκά: 360
- Πιπ Μαύρα: 360
1 Η αρχική θέση. Παίζουν τα λευκά. -
Τελευταία κίνηση Λευκά: 24/19 24/18
- Θέση 1: 15 × Μαύρα
- Θέση 18: 1 × Λευκά
- Θέση 19: 1 × Λευκά
- Θέση 24: 13 × Λευκά
- Πιπ Λευκά: 349
- Πιπ Μαύρα: 360
2 Λευκά — ζαριά 6–5, κίνηση 24/19 24/18. -
Τελευταία κίνηση Μαύρα: 24/23 24/21
- Θέση 1: 13 × Μαύρα
- Θέση 2: 1 × Μαύρα
- Θέση 4: 1 × Μαύρα
- Θέση 18: 1 × Λευκά
- Θέση 19: 1 × Λευκά
- Θέση 24: 13 × Λευκά
- Πιπ Λευκά: 349
- Πιπ Μαύρα: 356
3 Μαύρα — ζαριά 3–1, κίνηση 24/23 24/21.
Πλάκωμα αντί για χτύπημα
Όταν πέφτεις πάνω σε μονό πούλι του αντιπάλου, το πλακώνεις: το δικό σου κάθεται από πάνω, και το αποκάτω δεν μπορεί να κουνηθεί όσο στέκεται κάτι δικό σου πάνω του. Μπορείς να στοιβάξεις κι άλλα δικά σου από πάνω, και η θέση είναι δική σου — ο αντίπαλος δεν μπορεί να σταθεί εκεί. Το πούλι που πλακώνει δεν πλακώνεται ποτέ με τη σειρά του.
Τη στιγμή που φεύγει το τελευταίο σου πούλι, ο αιχμάλωτος ελευθερώνεται και συνεχίζει σαν να μην έγινε τίποτα. Τίποτα δεν στέλνεται ποτέ πίσω και τίποτα δεν ξαναρχίζει από την αρχή — το πλακωτό δεν έχει μπάρα.
-
- Θέση 1: 10 × Μαύρα
- Θέση 5: 4 × Μαύρα
- Θέση 13: 6 × Λευκά
- Θέση 15: 1 × Μαύρα
- Θέση 20: 1 × Λευκά
- Θέση 24: 8 × Λευκά
- Πιπ Λευκά: 290
- Πιπ Μαύρα: 330
1 Ένα μονό μαύρο πούλι στέκεται στον δρόμο — και το πέντε φέρνει τα λευκά ακριβώς εκεί. -
Τελευταία κίνηση Λευκά: 20/15* 13/10
- Θέση 1: 10 × Μαύρα
- Θέση 5: 4 × Μαύρα
- Θέση 10: 1 × Λευκά
- Θέση 13: 5 × Λευκά
- Θέση 15: 1 × Λευκά, από κάτω 1 × Μαύρα πλακωμένο
- Θέση 24: 8 × Λευκά
- Πιπ Λευκά: 282
- Πιπ Μαύρα: 330
2 Λευκά — ζαριά 5–3, κίνηση 20/15* 13/10.
Η μάνα
Αν πλακωθεί το τελευταίο σου πούλι πάνω στη δική σου μάνα, η παρτίδα τελειώνει επιτόπου και χάνεις δύο πόντους. Ο κανόνας ισχύει μόνο αφού ο αντίπαλος έχει αδειάσει τη δική του μάνα — στο άνοιγμα οι δύο μάνες είναι εξίσου εκτεθειμένες, και η παρτίδα δεν πρέπει να κρέμεται από το ποιος ρίχνει πρώτος. Η βουλγαρική τάπα παίζεται χωρίς αυτόν τον κανόνα· το nard.gg παίζει το ελληνικό παιχνίδι, με αυτόν.
Το μάζεμα
Μόλις και τα δεκαπέντε βρεθούν στο σπίτι σου — και κανένα πούλι σου δεν είναι πλακωμένο πουθενά — αρχίζεις να μαζεύεις: κάθε αριθμός βγάζει ένα πούλι από την ομώνυμη θέση, μεγαλύτερος αριθμός από την ψηλότερη κατειλημμένη. Ένα πλακωμένο πούλι σταματά το μάζεμα ακόμη κι όταν είναι πλακωμένο μέσα στο ίδιο σου το σπίτι. Το μάζεμα δεν είναι ποτέ υποχρεωτικό.
-
- Θέση 1: 1 × Λευκά
- Θέση 2: 1 × Λευκά
- Θέση 3: 1 × Λευκά
- Θέση 4: 2 × Λευκά
- Θέση 5: 2 × Λευκά
- Θέση 6: 2 × Λευκά
- Θέση 19: 3 × Μαύρα
- Θέση 20: 3 × Μαύρα
- Θέση 21: 3 × Μαύρα
- Θέση 22: 2 × Μαύρα
- Θέση 23: 2 × Μαύρα
- Θέση 24: 2 × Μαύρα
- Μαζεμένα Λευκά: 6
- Πιπ Λευκά: 36
- Πιπ Μαύρα: 57
1 Τα λευκά έχουν όλα τα πούλια στο σπίτι· έξι έχουν ήδη μαζευτεί. -
Τελευταία κίνηση Λευκά: 6/off 5/off
- Θέση 1: 1 × Λευκά
- Θέση 2: 1 × Λευκά
- Θέση 3: 1 × Λευκά
- Θέση 4: 2 × Λευκά
- Θέση 5: 1 × Λευκά
- Θέση 6: 1 × Λευκά
- Θέση 19: 3 × Μαύρα
- Θέση 20: 3 × Μαύρα
- Θέση 21: 3 × Μαύρα
- Θέση 22: 2 × Μαύρα
- Θέση 23: 2 × Μαύρα
- Θέση 24: 2 × Μαύρα
- Μαζεμένα Λευκά: 8
- Πιπ Λευκά: 25
- Πιπ Μαύρα: 57
2 Λευκά — ζαριά 6–5, κίνηση 6/off 5/off.
Το σκορ
Ένας πόντος για τη νίκη — δύο αν ο ηττημένος δεν έχει μαζέψει τίποτα, και δύο για χαμένη μάνα. Τριπλή παρτίδα δεν υπάρχει, ούτε κύβος διπλασιασμού.
Βασικές αρχές στρατηγικής
Το πλάκωμα είναι ισχυρότερο από το χτύπημα: ένα χτυπημένο πούλι γυρίζει, ένα πλακωμένο περιμένει ώσπου να το ελευθερώσει ο αντίπαλος — κι εκείνος το κάνει όποτε τον βολεύει. Γι' αυτό η μάνα του αντιπάλου είναι η πρώτη διεύθυνση του ανοίγματος και η δική σου η πρώτη έγνοια: αν πλακωθεί εκεί το τελευταίο σου πούλι, χάνεις αμέσως δύο πόντους. Μετά μετράνε τα αγκυροβόλια στην έδρα του αντιπάλου περισσότερο από την ταχύτητα.
Κουλτούρα και ορολογία
Το πλακωτό σπάνια παίζεται μόνο του: στο καφενείο η σειρά Πόρτες – Πλακωτό – Φεύγα τρέχει ως ένα ενιαίο ματς, συνήθως στους τρεις ή στους πέντε πόντους. Στη Βουλγαρία λέγεται тапа, στη Λεβάντε محبوسة (mahbusa) — παντού η ίδια εικόνα που του δίνει το όνομα: το αιχμάλωτο πούλι βρίσκεται ορατό κάτω από το ξένο και δεν κουνιέται.
Σύντομες απαντήσεις
- Τι γίνεται όταν πλακωθεί ένα πούλι;
- Δεν φεύγει από την ταβλιέρα — το πλακωτό δεν έχει μπάρα. Το αντίπαλο πούλι κάθεται από πάνω του και το κρατά ακίνητο όσο στέκεται εκεί· ο αιχμάλωτος δεν κινείται καθόλου. Μόλις σηκωθεί το πούλι από πάνω, ελευθερώνεται και συνεχίζει σαν να μην έγινε τίποτα.
- Τι είναι η μάνα στο πλακωτό;
- Η θέση όπου στήνονται στην αρχή και τα δεκαπέντε πούλια — η θέση 24 της δικής σου διαδρομής. Αν πλακωθεί εκεί το τελευταίο σου πούλι, η παρτίδα τελειώνει επιτόπου και χάνεις δύο πόντους. Ο κανόνας ισχύει μόνο αφού ο αντίπαλος έχει αδειάσει τη δική του μάνα.
- Ποια η διαφορά πλακωτού και τάπας;
- Το ίδιο παιχνίδι, δύο αναγνώσεις. Η βουλγαρική τάπα δεν έχει τον κανόνα της μάνας: εκεί ένα πλακωμένο τελευταίο πούλι είναι κακή θέση, όχι άμεσο τέλος. Το nard.gg παίζει εξ ορισμού το ελληνικό πλακωτό· η τάπα επιλέγεται ως σετ κανόνων όταν ξεκινάς παρτίδα.